INTERAKCJE – LEK A ŻYWNOŚĆ

Czym są interakcje?

Otóż o interakcjach w przypadku farmakoterapii mówimy wtedy gdy dochodzi do wzajemnego oddziaływania na siebie substancji leczniczych po jednoczesnym ich podaniu, co może mieć zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki. Działania niepożądane związane z występującymi interakcjami bardzo często są przyczyną niepowodzenia terapii, dlatego tak bardzo istotne jest ich eliminowanie.

O ile pacjenci przyjmując leki zgodnie z ustalonym dawkowaniem oraz o określonych porach mogą w znacznym stopniu unikać interakcji między nimi, to zwykle nie zdają sobie sprawy z tego, jak bardzo na skuteczność substancji czynnych wpływać może żywność. Niektóre składniki naszej diety mogą osłabić siłę działania leku, inne zaś ją zwiększyć. Dochodzić może do zmian wchłaniania, metabolizmu lub wydalania. Dlatego przestrzegać należy kilku podstawowych zasadach.

Czym popijać leki?

Bez dwóch zdań najkorzystniejsze jest popijanie leków chłodną, czystą wodą. Mamy wtedy pewność, że nie wpływa ona na proces ich wchłaniania w naszym przewodzie pokarmowym. Niestety bardzo częstym błędem jest wykorzystywanie do tego herbaty, kawy lub mleka, które w znacznym stopniu zaburzają ten proces. Unikać należy również soków, zwłaszcza soku grejpfrutowego, który przyczynia się znacząco do zaburzenia metabolizmu leków.

Dlaczego sok grejpfrutowy i grejpfruty są tak niekorzystne podczas farmakoterapii?

Dzieje się tak dlatego, że związki aktywne zawarte w tym owocu blokują działanie grupy jednych z najważniejszych enzymów wątrobowych – cytochromu P450, które to uczestniczą w metabolizmie wielu różnych grup leków. Hamowanie aktywności cytochromu P450 powoduje, iż leki nie mogą być właściwie przekształcane w wątrobie i rośnie ich stężenie we krwi. Przez to nasilają się objawy i działania niepożądane co może stanowić niebezpieczeństwo dla zdrowia pacjenta. Dotyczy to przede wszystkim leków obniżających ciśnienie krwi, immunosupresyjnych, przeciwnowotworowych, przeciwzakrzepowych, niektórych antybiotyków, statyn, niektórych leków działających na ośrodkowy układ nerwowy. Dlatego najlepiej upewnić się czy dany lek wchodzi w interakcję z sokiem grejpfrutowym oraz nie pić soku co najmniej 4 godziny przed i 4 godziny po jego zażyciu. Dotyczy to także innych cytrusów.

Leki a produkty spożywcze bogate w wapń.

Również mleko i jego przetwory ze względu na dużą zawartość wapnia w niektórych przypadkach mogą bardzo niekorzystnie obniżać wchłanianie niektórych leków. Jony wapnia zmniejszają wchłanianie oraz stężenie we krwi leków takich jak między innymi niektóre antybiotyki i chemioterapeutyki, leki na nadciśnienie i zaburzenia rytmu serca oraz te podawane przy osteoporozie. W przypadku stosowanej w zaburzeniach rytmu serca digoksyny wapń zwiększa jej toksyczne działanie.

Leki a błonnik.

Błonnik zawarty w wielu spożywanych przez nas produktach może w znacznym stopniu zmniejszyć działanie stosowanych przez nas leków, gdyż ogranicza ich wchłanianie. Znajdziemy go w roślinach strączkowych, niektórych warzywach i owocach, pieczywie pełnoziarnistym czy orzechach. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku tych zażywanych w leczeniu cukrzycy, nadciśnienia czy hiperlipidemii. Dotyczy to także antybiotyków i leków przeciwpadaczkowych, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych czy preparatów z żelazem.

Leki a tłuszcze.

Zawarte w naszym pożywieniu tłuszcze z kolei przyczynić się mogą do zwiększenia wchłaniania leków, które należą  do grupy dobrze rozpuszczalnych w tłuszczach. Emulsja tłuszczowa staje się wtedy doskonałym nośnikiem dla leku, dlatego też nie powinniśmy zażywać tych preparatów podczas posiłku, jak i około 2 godzin po nim. Ryzyko interakcji dotyczy głównie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, leków przeciwpasożytniczych, beta-blokerów stosowanych w chorobach układu sercowo-naczyniowego czy teofiliny wykorzystywanej w leczeniu astmy i POChP.

Na co jeszcze powinniśmy wracać uwagę?

Oczywiście nie należy przyjmować leków wraz z alkoholem. Poza wpływem na efektywność przyjmowanego leku zwiększa to ryzyko uszkodzenia wątroby i śluzówki żołądka. Może też nasilić to nudności i zawroty głowy.

Pamiętajmy aby przestrzegać wytycznych dotyczących przyjmowania leków. Część z nich należy przyjmować na czczo, inne wręcz przeciwnie podczas posiłku. Jeśli producent, lekarz bądź farmaceuta nie zaleci nam inaczej leki najlepiej zażywać 1-2 godziny przed lub dwie godziny po posiłku. Unikajmy również stosowania leków wraz z preparatami zawierającymi kompleks witamin i minerałów, ponieważ one także przyczynić się mogą do problemów z wchłanianiem substancji czynnej.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked