MELATONINA – HORMON CIEMNOŚCI

Melatonina jest syntetyzowanym w szyszynce hormonem, który odpowiada za regulację naszego dobowego rytmu. Została ona odkryta w 1958 roku. Początkowo uważano, iż jej zadaniem jest jedynie wpływ na cykl snu i czuwania oraz rytm pór roku. Dziś wiemy już, że jej rola nie ogranicza się wyłącznie do funkcji zegara biologicznego, ale dotyczy innych istotnych czynności fizjologicznych, również hormonalnych. Melatonina wytwarzana jest pod wpływem światła, a jej stężenie zmienia się wraz z wiekiem.

Jak działa melatonina?

Melatonina jest cząsteczką o wyjątkowej budowie chemicznej, która pozwala jej przenikać przez bariery biologiczne i działać na tkanki oraz komórki zarówno w sposób bezpośredni, jak i pośredni. Ponadto ma ona właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i immunomodulujące. Dodatkowo pełni ważną rolę w wydzielaniu innych hormonów. Właściwości fizykochemiczne melatoniny sprawiają, iż działa ona ochronnie wobec białek, lipidów oraz kwasów nukleinowych. Uważa się, że może ona hamować proces obumierania komórek nerwowych i spowalniać niektóre negatywne zmiany w obrębie układu nerwowego, zwłaszcza w przebiegu choroby Alzheimera. To jednak nie wszystko. Zaobserwowano także jej wpływ na ograniczanie procesu nowotworzenia i stopowanie podziałów komórek nowotworowych. Prowadzone badania eksperymentalne pokazują także jej potencjał w opóźnianiu starzenia się.

Melatonina a bezsenność

Problemy z zasypianiem, częste wybudzanie w nocy, zbyt wczesne budzenie się powodują, iż sen nie daje nam odpowiedniego odpoczynku i odprężenia. Zatem osoby borykające się z problemem bezsenności sięgnąć mogą właśnie po melatoninę. Ta nazywana przez niektórych hormonem ciemności substancja pomaga wyregulować rytm dobowy, ułatwia  zaśnięcie i utrzymanie snu. Dobrze sprawdza się ona u osób starszych, ze względu na znaczny spadek wydzielania tego hormonu po 50 roku życia. Dzięki zastosowania melatoniny lepiej wypoczniemy, a to poprawi nasze funkcjonowanie w ciągu dnia. Melatonina jest szczególnie polecana osobom pracującym w systemie zmianowym, którzy pracując nocą przy mocnym oświetleniu mają rozstrojony zegar biologiczny i niski poziom melatoniny. Dotyczy to również osób podróżujących samolotem do innych stref czasowych.

Dlaczego jeszcze melatonina jest tak cenna?

Jest ona bardzo silnym przeciwutleniaczem. Jest to bardzo ważne gdyż powstające w przebiegu procesów życiowych wolne rodniki tlenowe są dla naszego organizmu niezwykle groźnymi związkami, które uszkadzają komórki. Przyspieszają procesy starzenia i sprzyjają powstawania zmian nowotworowych. Prowadzone badania wykazały zależność między niskim stężeniem melatoniny a częstszą zapadalnością na raka okrężnicy, piersi czy prostaty.

Co ciekawe, melatonina jest produkowana również w siatkówce naszych oczu, w szpiku kostnym i jelitach. Dlatego też jej niedobór zwiększa skłonność do chorób zapalnych oczu, jelit a nawet cukrzycy. W przewodzie pokarmowym melatonina jest odpowiedzialna także za sterowanie ruchem jelit.

Warto wiedzieć, iż niedobory melatoniny powodować mogą zaburzenia w pracy mózgu, sprzyjają napadom padaczkowym i depresji.

Bibliografia:
  1. Marlena Juszczak, Monika Michalska: Rola szyszynki oraz melatoniny w regulacji syntezy i wydzielania wybranych hormonów części gruczołowej przysadki; Postepy Hig Med Dosw., 2006; 60: 653-659
  2. Zofia Dzierżewicz, Radosław Balwierz, Dominik Marciniak, Beata Sarecka-Hujar, Marcin Delijewski, Barbara Dolińska: Plejotropowe działanie melatoniny; Med Rodz 2018; 21(1):
  3. Michał Karasek: Hormony młodości? Endokrynologia Polska 2007; 58 (2): 153-161
  4. Agnieszka Bukowska: ROLA MELATONINY W PROCESACH ANTYNOWOTWOROWYCH — POTENCJALNE MECHANIZMY; Medycyna Pracy 2011;62(4):425–43

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked