JOD – NIEZBĘDNY DO ŻYCIA

Jod jest jednym z minerałów, którego według badań obok selenu i magnezu najbardziej brakuje w naszych organizmach. Szacuje się, iż w Europie około 50% mieszkańców narażonych jest na deficyt tego pierwiastka. Rozmieszczenie jodu w środowisku jest nierównomierne, a największego jego ilości znajdują się w oceanach. Ponieważ jod nie jest syntetyzowany przez organizm człowieka, musi być więc dostarczany z zewnątrz. Może być on wchłaniany z przewodu pokarmowego z pożywienia lub absorbowany z powietrza przez układ oddechowy i skórę.

Gdzie znajdziemy jod?

Jod znajdujący się w produktach spożywczych występuje w postaci jodków i jodanów, które są wchłaniane przede wszystkim w jelicie cienkim oraz częściowo w żołądku. Najwięcej tego cennego pierwiastka znajdziemy w rybach morskich zwłaszcza dorszu, makreli, mintaju czy flądrze. Dobrym jego źródłem są ponadto owoce morza i algi. Znacznie mniejsze ilości jodu zawierają także produkty takie jak: orzechy laskowe, tuńczyk, sardynki, tłuste sery żółte, zboża, jaja oraz warzywa z terenów bogatych w jod.

Dlaczego nasz organizm tak bardzo potrzebuje jodu?

Otóż jod jest podstawowym składnikiem hormonów tarczycy. Hormony tarczycy, czyli tyroksyna i trijodotyronina wpływają na funkcjonowanie wielu tkanek i narządów między innymi układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Biorą udział w przemianach cukrów, pracy przewodu pokarmowego, w regulacji temperatury ciała oraz w procesie namnażania i różnicowania czerwonych krwinek. Wpływają na rozwój i funkcjonowanie mózgu, układu kostnego oraz kontrolują wzrost i dojrzewanie komórek.

Jod jest potrzebny na każdym etapie naszego życia, jednak zapotrzebowanie na niego jest największe w trakcie życia płodowego i we wczesnym dzieciństwie.

Dodatkowo pierwiastek ten jest również jednym z najsilniejszych przeciwutleniaczy, działa ochronnie w procesach zapalnych oraz nowotworowych.

Niedobory jodu.

Konsekwencjami najbardziej kojarzonymi z niedoboru jodu są wole, czyli stany powiększenia gruczołu tarczowego.  Zwiększa się także ryzyko chorób tego narządu, w tym raka tarczycy. Niedobory jodu są jednak szczególnie niebezpieczne w okresie ciąży, gdyż powodują wzrost ryzyka poronień i martwych urodzeń oraz wad wrodzonych płodu. Dojść może do nieodwracalnych zmian w mózgu rozwijającego się płodu i w najcięższych przypadkach objawiać się kretynizmem, niedorozwojem umysłowym, karłowatością czy upośledzeniem słuchu. U dzieci i dorosłych niedobory jodu upośledzać mogą funkcje psychiczne i zmniejszają wydolność.

Jak zapobiegać niedoborom jodu?

Polska należy do obszarów łagodnego i umiarkowanego niedoboru jodu. Choć w 1997 roku wprowadzono obowiązek jodowania soli kuchennej to szacuje się, iż podaż jodu w wielu grupach wiekowych i wielu miejscach naszego kraju jest niewystarczająca. Szczególnie w przypadku kobiet w ciąży i karmiących. Pamiętać należy jednak, że zarówno niedobór, jak i nadmiar jest szkodliwy, stąd zaleca się rozważną suplementację.

Bibliografia:
  1. Małgorzata Gietka-Czernel: Profilaktyka niedoboru jodu; Postępy Nauk Medycznych, t. XXVIII, nr 12, 2015
  2. Mark Sircus: Samodzielna i bezpieczna terapia jodem; wydawnicto Vital, BIAŁYSTOK 2019 ISBN 978-83-8168-151-3

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked