ASHWAGANDHA – TAJEMNICE INDYJSKIEGO ŻEŃ-SZENIA

   Śpioszyn lekarski ( Withania somnifera (L.) Dunal ) bardziej znany jako Ashwagandha lub Witania ospała to wiecznie zielony krzew rosnący na suchych terenach strefy subtropikalnej.

Ashwagandha jest jedną z ważniejszych wykorzystywanych w tradycyjnej medycynie hinduskiej do zwiększenia podstawowej energii ciała. Surowcem leczniczym wykorzystywanym w medycynie jest głównie korzeń, ale i ziele oraz ciemnopomarańczowe lub czerwone owoce.

            Ashwagandha zawiera szereg substancji adaptogennych czyli takich, które zwiększają odporność naszego organizmu na stres, wspomagają układ immunologiczny oraz przywracają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Są to alkaloidy, fitosterole, laktony steroidowe (witanolidy A-Y), kumaryny, fenolokwasy i sitoindozydy.

Dwoma najważniejszymi i najlepiej poznanymi związkami wykazującymi aktywność biologiczną w Witanii są witanolid D oraz witaferyna A. Działają one cytostatycznie, przeciwnowotworowo i przeciwbakteryjnie. Hamują podziały komórkowe, syntezę RNA oraz białek. Po pierwsze powodują śmierć komórek nowotworowych, a po drugie ograniczają patologiczną angiogenezę w tkankach zmienionych chorobowo zmniejszając ich ukrwienie co ogranicza rozwój „raka”.  Ponadto mają silne działanie przeciwzapalne. Witanolidy zwiększają także namnażanie się limfocytów B i T, czyli komórek układu odpornościowego. Warto więc zażywać wyciągi z Ashwagandhy w okresie jesienno-zimowym, po to aby chronić się przed przeziębieniami.

            Najszerzej jednak opisywanym i co ważniejsze potwierdzonym działaniem Ashwagandhy, jest jej korzystny wpływ na nasz układ nerwowy.

Substancje w niej zawarte zwiększają wrażliwość receptorów umieszczonych na błonie komórkowej neuronów na serotoninę- czyli neuroprzekaźnik zwany hormonem szczęścia. Działa zatem antydepresyjnie i przeciwlękowo. Dodatkowo poprawia procesy uczenia się oraz zapamiętywania, „przyspiesza” pracę mózgu. Ponadto zaobserwowano, iż związki aktywne Witanii oddziałują na układ GABA-ergiczny w podwzgórzu, co w efekcie zmniejsza wydzielanie kortyzolu czyli hormonu stresu. Opisane powyżej właściwości Śpioszynu dają szansę na wykorzystanie go w leczeniu zaburzeń pamięci oraz kojarzenia również  w chorobie Alzheimera.

            Wyliczając tutaj pozytywne działania Ashwagandhy nie mona zapomnieć o jej wpływie na parametry krwi. Zaobserwowano, iż wyciągi z Witanii podnoszą poziom hemoglobiny i są polecane osobom zmagającym się z niedokrwistością. Obniżają także poziom złego cholesterolu LDL, trójglicerydów oraz cukru. Dodatkowo wzmacniają układ krążenia i regulują ciśnienie krwi. Działają moczopędnie przez co wspierają ustępowanie obrzęków.

Kto jeszcze powinien zwrócić uwagę na preparaty Ashwagandhy?

Otóż osoby z niedoczynnością tarczycy. Zbadano, że roślina ta pobudza czynność tarczycy i pomaga zbilansować poziom hormonu T4 wydzielanego przez ten gruczoł.  

            Specyfiki zawierające ekstrakty Śpioszynu zalecane są niezależnie od płci czy wieku. Mają także szereg dobroczynnych właściwości. Są skuteczne i bezpiecznie, nie powodują uzależnienia. Należy jednak pamiętać, iż są przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią oraz u osób z nadczynnością tarczycy. Nie mogą sięgać po nie również osoby przyjmujące leki zawierające barbiturany  (ryzyko poważnych interakcji) jak i pacjenci cierpiący na choroby autoimmunologiczne.

Bibliografia:

  1. M. Umadevi, R. Rajeswari,C.Sharmila Rahale, S. Selvavenkadesh, R.Pushpa, K.P.Sampath Kumar, Debjit Bhowmik; Traditional And Medicinal Uses of Withania Somnifera, THE PHARMA INNOVATION, Vol. 1 No.9 2012: 102-110
  2. Dr Henryk Różański: MEDYCYNA DAWNA I WSPÓŁCZESNA; Witania ospała – Withania somnifera (L.) Dunal w dawnej i współczesnej fitoterapii
  3. GRAŻYNA OBIDOSKA  ALA SADOWSKA: Próby uprawy polowej Withania somnifera (L.) Dun. oraz ocena plonu i wartości surowca krajowego; BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2004, nr 233, 173-180

GRAŻYNA OBIDOSKA  ALA SADOWSKA: Rośliny o działaniu adaptogennym; BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2004, nr 233, 163-171

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked